Zijn warmtepompen de investering waard? Kosten warmtepomp ten opzichte van gasketel

Neem dit voorbeeld van twee woningeigenaren – Sophie en Marc – die in 2015 elk hun woning in het Franse Lyon hebben gerenoveerd.

Installatiekosten warmtepomp en ketel

Sophie investeerde in een lucht-waterwarmtepomp, terwijl Marc koos voor een moderne condensatieketel op gas.

Er zijn veel verschillende types warmtepompen, dus de aanschaf- en installatiekosten kunnen aanzienlijk variëren, van ongeveer € 9.200 tot ongeveer € 20.800. Er kunnen extra kosten in rekening gebracht worden als er ook andere verbeteringen gebeuren, zoals vervanging van bestaande verwarmingselementen of het aanbrengen van isolatie.

Gasketels zijn over het algemeen goedkoper om te installeren, variërend van € 3.000 tot € 6.000.

Afhankelijk van waar je woont, kunt je ook premies krijgen voor de aanschaf van een warmtepomp. Hier vind je meer informatie over mogelijke premies in jouw regio.

Hetzelfde gold voor Sophie. Hoewel de installatiekosten hoog waren in vergelijking met de gasketel van Marc, kon ze dit compenseren met een overheidssubsidie.

Wat zijn de onderhoudskosten en levensduur?

Nog een factor in de berekening van het rendement op de investering is hoelang het verwarmingssysteem meegaat en hoeveel het kost om het gedurende die periode te onderhouden en te laten draaien.

Bij goed onderhoud gaat een warmtepomp 15 tot 20 jaar mee. Onderhoud omvat routinecontroles en reiniging en kost doorgaans € 115 tot € 230 per jaar.

Vanwege hun verbrandingsprocessen is er bij gasketels zorgvuldig onderhoud en service nodig, wat tussen € 115 en € 350 per jaar kan kosten. Hun gemiddelde levensduur is 10 tot 15 jaar.

Tien jaar na de installatie van hun nieuwe verwarmingssystemen nadert de gasketel van Marc nu het einde van zijn levensduur, terwijl Sophie nog 5 tot 10 jaar op haar warmtepomp kan rekenen.

De onderhoudskosten van Sophie zijn laag geweest, terwijl Marc hogere onderhoudskosten heeft gehad voor zijn gasketel.

Energieprijzen en werkingskosten

Warmtepompen halen tot 75% van hun energie gratis uit de natuur. Het resterende deel komt van elektriciteit, terwijl een ketel volledig op gas draait. De vergelijkende werkingskosten zijn dus afhankelijk van de kosten van elektriciteit ten opzichte van gas.

Vooral in de afgelopen jaren hebben we aanzienlijke prijsschommelingen gezien bij aardgas, als gevolg van geopolitieke spanningen, marktvraag en verstoringen in de toeleveringsketen. Seizoensgebonden en geografische factoren spelen ook een rol en de gasprijzen kunnen tijdens strenge winters sterk stijgen.

Hoewel moderne warmtepompen zelfs bij lagere temperaturen efficiënt kunnen werken, kunnen elektriciteitsprijzen ook beïnvloed worden door factoren zoals opwekkingskosten en overheidsbeleid.

Het is daarom moeilijk om precies te voorspellen wat er met de energieprijzen zal gebeuren, maar in de afgelopen 10 jaar heeft Sophie ook fotovoltaïsche zonnepanelen geïnstalleerd om haar afhankelijkheid van de elektriciteitsprijzen te verminderen. Zelfs als de installatie- en onderhoudskosten van de panelen worden meegerekend, is haar elektriciteitsfactuur netto toch gedaald voor deze specifieke installatie, terwijl de werkingskosten van Marc wisselend zijn geweest en gevoelig voor schommelingen in de gasprijzen.

Energierendement van gasketels en warmtepompen

Het gaat niet alleen om de prijs per unit gas of elektriciteit, ook het energierendement van een verwarmingssysteem is een belangrijke maatstaf.

Afhankelijk van het model en de bedrijfsomstandigheden kan een warmtepomp tot 400% van de verbruikte energie omzetten in bruikbare warmte, waarbij ongeveer 4 kWh warmte geproduceerd wordt voor elke 1 kWh verbruikte elektriciteit, aangezien ongeveer driekwart van die warmte afkomstig is uit de omgevingslucht, het water of de grond en slechts ongeveer een kwart in de vorm van elektriciteit wordt aangevoerd.

3 kWh is bijvoorbeeld voldoende om:

• Een kleine kamer drie tot vier uur te verwarmen
• Twee warme douches van 10 minuten te nemen
• 9.000 sneetjes brood te roosteren!
• Twee vaatwasser- of wasmachinecycli te draaien

Moderne condenserende gasketels werken doorgaans met een veel lager rendement, variërend van 99 tot 109%.

Om voldoende bruikbare warmte te genereren voor twee warme douches van 10 minuten enz., zou de ketel, zelfs bij een hoger rendement van 109%, 2.75 kWh gas verbruiken, in plaats van 1 kWh bij een warmtepomp.

Er zijn momenten waarop een gasketel zuiniger kan zijn, bijvoorbeeld in bijzonder koude klimaten of tijdens de koudste dagen van de winter, maar over het algemeen is het superieure energierendement van de warmtepomp een van de belangrijkste voordelen.

Door dit hogere rendement kunnen warmtepompen de energiefactuur van een huishouden lager maken dan met een gasketel. De daadwerkelijke besparingen lopen sterk uiteen en zijn afhankelijk van de specifieke modellen die worden vergeleken, de aankoop- en installatiekosten, de elektriciteits- en gastarieven, het klimaat en het verbruiksgedrag. Daarom moeten eventuele totale besparingen berekend worden op basis van de specifieke situatie, in plaats van zomaar ergens vanuit te gaan.

De vergelijking van de ecologische voetafdruk

Een van de belangrijkste redenen voor de toegenomen populariteit van warmtepompen is natuurlijk de impact op het milieu.

Omdat warmtepompen tot 75% van de benodigde warmte uit hernieuwbare thermische energie in de lucht, het water of de grond halen, hebben ze een kleinere ecologische voetafdruk. Deze ecologische voetafdruk kan nog verder worden verkleind als de resterende 25%, die in de vorm van elektriciteit wordt geleverd, afkomstig is van zonne- of windenergie.

Ketels werken op gas, wat koolstofdioxide (CO₂) uitstoot. Naar schatting komt er ongeveer 2,1 kg CO₂ vrij voor elke kubieke meter gebruikt gas, wat rechtstreeks bijdraagt tot de uitstoot van broeikasgassen.

Conclusie: Beoordeling van het totale rendement op investering

Over het algemeen kan een warmtepomp voor veel huishoudens een rendabele investering op lange termijn zijn dankzij de langere levensduur, de doorgaans lagere onderhoudskosten en het hogere energierendement in vergelijking met een gasketel, hoewel het daadwerkelijke rendement afhangt van de specifieke installatie en de energiekosten. Nu veel landen stimuleringsmaatregelen bieden, kan een warmtepomp een aantrekkelijke keuze zijn, zowel financieel als ecologisch. Voor wie van plan is een verwarmingssysteem te upgraden, is dit misschien een goed moment om over te schakelen.

Belangrijkste conclusies

In de onderstaande punten wordt een moderne lucht-waterwarmtepomp, zoals die van Sophie, vergeleken met een traditionele condenserende gasketel, zoals die van Marc.

• Warmtepompen kunnen de werkingskosten verlagen in vergelijking met een traditionele gasketel, omdat ze efficiënter zijn dan gasketels.
• De installatiekosten zijn hoger, maar warmtepompen gaan 5 tot 10 jaar langer mee en de onderhoudskosten zijn lager.
• De gasprijzen schommelen aanzienlijk, terwijl de kosten van warmtepompen ook kunnen variëren als gevolg van elektriciteitsprijzen en overheidsbeleid.
• Warmtepompen hebben een veel lagere ecologische voetafdruk, vooral wanneer ze worden aangedreven door hernieuwbare elektriciteit.
• Premies kunnen helpen om de installatiekosten te verlagen en de totale terugverdientijd van warmtepompen te verbeteren.